Bu, Dr. Fawzi Abu Khalil tarafından sunulan ve Prof. Dr. Eyad Qunaibi'nin mülakat yaptığı nörolojik hastalıklar serisinin beşinci toplantısıdır. Ders slaytlarını burada bulabilirsiniz https://jpuedu-my.sharepoint.com/:b:/g/personal/eyad_aqunaibi_jpu_edu_jo/EXiMOXBISsFChJCYq7Vzpl4BsfB8R3DEw-prUDaw0ZTysw?e=ZNATm9
Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun. Bugün Allah'ın izniyle, hemorajik inmenin (kanamalı inme) ikinci kısmı olan "Subaraknoid Kanama" hakkında konuşacağız. Tanımını, epidemiyolojisini (yaygınlığını), nedenlerini, klinik belirtilerini, teşhisini, tedavisini ve tartışmak üzere bir vaka incelemesini ele alacağız.
Anatomiyi hızlıca hatırlayalım; beyin üç tabaka ile çevrilidir:
Araknoid tabakanın altındaki boşluğa "subaraknoid mesafe" denir; burası beyin omurilik sıvısının (BOS) ve kan damarlarının bulunduğu alandır. Bu boşlukta meydana gelen kanama bugünkü konumuzdur.
Genel olarak dört tip beyin kanaması vardır:
Subaraknoid kanama, hemorajik inmelerin yaklaşık %40'ını ve tüm inme vakalarının (iskemik ve hemorajik toplamı) yaklaşık %5'ini oluşturur. Vakaların %85'indeki temel neden, bir anevrizmanın yırtılmasıdır.
İstatistikler, kadınların erkeklere göre daha fazla risk altında olduğunu ve ortalama görülme yaşının 53 olduğunu göstermektedir. Bu hastalık çok yüksek ölüm ve sakatlık oranları ile karakterizedir; hastaların %10-15'i hastaneye ulaşamadan hayatını kaybeder, hayatta kalanların ise yarısı kalıcı engellerle yaşamak zorunda kalır.
Anevrizma, damar duvarındaki bir zayıflık nedeniyle arter duvarında oluşan bir çıkıntı veya genişlemedir. Zamanla ve basınçla bu çıkıntı patlayarak kanamaya neden olabilir. Arteriovenöz malformasyonlar (AVM) gibi nadir görülen başka nedenler de vardır ve vakaların %10'unda belirgin bir kanama kaynağı bulunamayabilir.
Risk Faktörleri:
Hastanın şikayet ettiği en önemli belirti "hayatındaki en kötü baş ağrısı"dır ve bu ağrı ani ve çok şiddetli (gök gürültüsü baş ağrısı) başlar. Buna şunlar eşlik edebilir:
Sık yapılan hatalardan biri, hastanın sadece şiddetli baş ağrısı ile gelmesi ve bilgisayarlı tomografisinin (BT) normal çıkması üzerine ağrı kesici verilip eve gönderilmesidir; bu hastalar günler sonra durumu kötüleşmiş olarak geri dönebilirler.
Vakalar belirtilere göre derecelere (1'den 5'e kadar) ayrılır:
Bu kanamadan kaynaklanan komplikasyonlar ciddidir ve yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) sıkı takip gerektirir:
Anevrizma teşhis edildikten sonra iki temel tedavi seçeneği vardır:
Hasta: Düzensiz kan basıncı (tansiyon) şikayeti olan 71 yaşında bir kadın. Belirtiler: Ani gelişen şiddetli baş ağrısı ve bilinç durumunda değişiklik (Konfüzyon). Tanı:
Tedavi Planı:
Kanama olmasına rağmen tansiyon neden yükselir? Yüksek tansiyon genellikle bir sonuç değil, bir neden (risk faktörü) olarak karşımıza çıkar. Hasta zaten tansiyon hastasıdır ve bu kronik yükseliş arter duvarını zayıflatarak anevrizma oluşumuna ve patlamasına yol açmıştır.
Beyin basıncı yüksekken belden sıvı alma (LP) yapılabilir mi? Beyin fıtıklaşmasını (herniasyon) önlemek için bilgisayarlı tomografide belirgin bir "kitle etkisi" veya hidrosefali varsa belden sıvı alınması yasaktır. Ancak tomografide görülmeyen hafif subaraknoid kanama vakalarında, tanı koymak için belden sıvı alınması güvenli ve gereklidir.
Manyetik Rezonans Görüntülemenin (MRI) rolü: Akut durumlarda kullanımı nadirdir; çünkü başlangıçta bilgisayarlı tomografi ve belden sıvı alımı daha hızlı ve daha doğrudur. Anjiyografi sonuçları negatif çıkarsa, arteriyovenöz malformasyon (AVM) gibi nadir nedenleri araştırmak için MRI'a başvurulabilir.
Aspirin ve Plavix kullanımı: Kanamanın akut evresinde bu ilaçların kullanımı kesinlikle yasaktır. Ancak anevrizma için bir stent takılmışsa, doktor stentin pıhtılaşmasını önlemek için hastanın durumuna ve kanamanın boyutuna bağlı olarak bir veya iki hafta sonra bu ilaçlara başlamak zorunda kalabilir.
Sonuç olarak, subaraknoid kanama; hasta için en iyi sonuçları sağlamak amacıyla yoğun bakım doktorları, beyin cerrahları ve girişimsel radyologlar arasında yüksek düzeyde koordinasyon gerektiren acil bir tıbbi durumdur.
Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.