Nörolojik Hastalıklar kursunun ikinci toplantısı - sadece tedavi bilimleri uzmanları içindir. Toplantıya katılamayan ve kursa abone olmak isteyenler için yayınlıyoruz. Ders slaytları: https://jpuedu-my.sharepoint.com/:b:/g/personal/eyad_aqunaibi_jpu_edu_jo/EXF2S-RLatNGjRZE3sOng3UBzJ6ICCfCqDdpEyfuuBjS-w?e=gDaYgL
İskemik inme ile ilgili bilgilerin yoğunluğu nedeniyle bu konu iki derse bölünecektir. Bugün teorik ve temel yönlere odaklanacağız, gelecek haftayı ise etkileşimli bir şekilde klinik vakaların tartışılmasına ayıracağız.
Bu dersin amaçları:
60 yaşında, diyabet ve tansiyon hastası bir kadın hasta. İş yerindeyken aniden vücudunun sağ tarafında güçsüzlükle yerde bulunmuş. Ambulans gelip hastaneye nakledildiğinde, acil servisteki kan basıncı 210/95 mmHg olarak ölçülmüş. Klinik muayenede yüz kaslarında, sağ kol ve sağ bacakta güçsüzlük saptanmış.
Soru: Bir sonraki adım nedir? Bir inme şüphesi olduğunda ilk adım, kanama olup olmadığını belirlemektir. Bu nedenle, ilaçsız (kontrastsız) beyin bilgisayarlı tomografisi (BT) çekilir.
Olası görüntüleme sonuçları:
Bu vakada, güçsüzlük sağ tarafta olduğu için sorunun beynin sol lobunda olmasını bekleriz; çünkü beynin sol tarafı vücudun sağ tarafını kontrol eder ve bunun tersi de geçerlidir.
Beyin bir sulama sistemine benzetilebilir; kalp pompa, atardamarlar ise suyu (kanı) ağaçlara (beyne) ulaştıran borulardır. Beyne kan akışının azalması iki ana nedenden kaynaklanır:
İnme, Amerika'da engelliliğin birinci, ölümün ise beşinci nedenidir. İskemik inmeler daha yaygın olsa da, hemorajik inmeler daha ölümcüldür.
Beyindeki beslenme sistemi iki ana bölüme ayrılır:
Kaynağı iç karotis arterdir (şah damarı) ve şu dallara ayrılır:
Birleşerek baziler arteri oluşturan vertebral arterlerden meydana gelir ve arka serebral arter ile sonlanır. Bu dolaşım beyin sapını, beyinciği ve görmeden sorumlu olan oksipital lobu besler.
Willis Poligonu: Ön ve arka dolaşımın buluştuğu bir damar ağıdır; ana damarlardan birinin tıkanması durumunda beyin için koruma sağlar.
Belirtiler etkilenen bölgeye göre değişir:
Bu ölçek, atriyal fibrilasyon hastalarında inme riskini değerlendirmek ve kan sulandırıcı (antikoagülan) ihtiyacını belirlemek için kullanılır:
Ani belirtilerle gelen bir hastada:
Uygun kriterleri taşıyan hastalara pıhtı çözücü ilaç verilir:
Önemli Not: Akut iskemik inme vakalarında, pıhtı çevresindeki dokuların beslenmesini korumak amacıyla, kan basıncı 220/120 mmHg'yi aşmadığı sürece yüksek tansiyonu hemen düşürmüyoruz (izin verici hipertansiyon).
Beyindeki büyük damar tıkanıklığı durumlarında, damar yoluyla verilen pıhtı çözücü ilaç tek başına yeterli olmayabilir. Bu durumlarda, pıhtıyı mekanik olarak geri çıkarmak için beyin kateterizasyonuna başvurulur. Bu yöntem, uygun zamanda yapıldığında iyileşme şansını önemli ölçüde artıran gelişmiş bir teknolojidir.
Her ani güç kaybı vakası mutlaka bir inme değildir. İnme belirtilerini taklit edebilen diğer tıbbi durumlar şunlardır:
Hasta hastaneye yatırıldığında, nedenini belirlemek ve inmenin tekrarlamasını önlemek için bir dizi tetkik yapılır:
İnme sonrası iyileşme, bir yıl veya daha uzun sürebilen sürekli bir süreçtir. Sinir hücreleri yeni bağlar kurma çabasını (Nöroplastisite) asla bırakmaz.
Soru: İnme sadece hafıza kaybı şeklinde ortaya çıkabilir mi? Cevap: Evet, eğer inme beynin ön bölgelerinde veya hafızadan sorumlu alanlarda gerçekleşirse bu mümkündür. Başlangıçta yanlışlıkla Alzheimer teşhisi konulabilir, ancak aradaki fark belirtilerin aniden başlamasıdır.
Soru: İskemik inmede yüksek tansiyonu neden hemen düşürmüyoruz? Cevap: Çünkü beyin, pıhtı çevresindeki dokuları kurtarmak için tıkalı veya daralmış damarlardan kan pompalamak adına yüksek basınca ihtiyaç duyar. Tansiyonun aniden düşürülmesi, hasarlı bölgenin genişlemesine neden olabilir.
Soru: Mevcut pıhtı çözücü ile Tenekteplaz gibi daha yeni ilaçlar arasındaki fark nedir? Cevap: Mevcut pıhtı çözücü uzun yıllardır onaylanmış küresel standarttır. Ancak Tenekteplaz gibi daha yeni ilaçlar, uygulama kolaylığı ve mükemmel etkinlik göstermeye başlamıştır; ana alternatif olarak kullanımlarını destekleyen çalışmalar devam etmektedir.
Soru: Tansiyonun aniden yükselmesi tıkayıcı mı yoksa kanamalı inmeye mi neden olur? Cevap: Çok şiddetli ve ani yükselmeler genellikle beyin kanaması ile ilişkilidir. Kontrol altına alınmayan kronik yüksek tansiyon ise her iki tür inme için de bir numaralı risk faktörüdür.
Birinci Bölümün Sonu: Bu, tanımı, nedenleri ve ilk müdahalesi ile tıkayıcı beyin inmelerine genel bir bakıştı. Gelecek hafta, klinik anlayışı derinleştirmek için bu bilgileri gerçek vakalar üzerinde uygulayacağız.
Birinci bölüm sona erdi.