Bilimsel Makaleler İçin Görsel Oluşturmada Yapay Zeka Kullanımı
Allah'ın selamı üzerinize olsun. Farklı disiplinlerdeki araştırmacılar için önemli bir bilgi: Uluslararası dergilerin yayın evi politikalarında, görsel açıklamaların (Şekiller ve Görüntüler) oluşturulmasında yapay zeka kullanımıyla ilgili dikkate değer bir değişiklik meydana geldi.
Bilimsel Araştırmalarda Görsel Açıklama Türleri
Bu değişiklikten bahsetmeden önce, görsel açıklamaların üç ana bölüme ayrıldığını bilmemiz gerekir:
- Kavramsal/Açıklayıcı Şekiller (Conceptual/Explanatory Figures): Çalışma adımlarını gösteren akış şemaları (Flowcharts) veya uzmanlık alanına göre hücre ve reseptörlerin basit bir gösterimi gibi.
- Veri Görselleştirme (Data Visualizations): Gerçek verilerden türetilen (Derived from real data) grafiklerdir; elinizde bir veri seti olduğunda bunu sütun grafiği (Bar Chart), pasta grafiği (Pie Chart), çizgi grafikler veya ısı haritaları (Heat Maps) gibi çeşitli yollarla ifade etmek istersiniz.
- Birincil Deneysel ve Klinik Görüntüler (Primary Experimental/Clinical Images): Manyetik rezonans görüntüleri (MRI), röntgen (X-ray), doku görüntüleri (Histoloji), biyopsi görüntüleri, patoloji görüntüleri, cilt iltihabı görüntüleri veya temel bilimlerdeki araştırmacılar için (Western Blot) görüntüleri gibi.
Uluslararası Yayın Evlerinin Politikalarındaki Değişim
Gerçekleşen değişim şudur: Daha önce eğitim alan kişilere, uluslararası yayın evlerinin bu üç türde de yapay zeka kullanımını genel olarak yasakladığını söylerdik. Sadece birinci türde hafif bir esneklik vardı, ancak ikinci ve üçüncü türler tamamen yasaktı.
Bu bilgiler artık eskidi; son haftalarda ve aylarda aşağıdaki gibi büyük yayın evleri:
- Elsevier
- Wiley
- Springer Nature
- Taylor & Francis
- JAMA Network
Bu kurumlar birinci türde esneklik göstermeye başladılar, hatta verilerinizi görsel olarak açıklamak için çizilen grafiklerde (Çizgiler, Sütun grafikler, Pasta grafikler) yani ikinci türde de esneklik sağladılar. Ancak patoloji görüntüleri ve insan vücudundan alınan gerçek görüntüler konusundaki katı tutumlarını hala sürdürmektedirler.
Yapay Zeka Kullanım Şartları ve Kuralları
Bu yayın evleri, aşağıdaki kurallara uyulması şartıyla yapay zeka kullanımının sorun teşkil etmediğini belirtmeye başladılar:
- İnceleme ve Denetim: Nihai görselleştirmenin (Final Visualization), doğruluğundan emin olmak için araştırmacı tarafından gözden geçirilmiş olması.
- Veri Sahteciliğinden Kaçınma: Yapay zekanın yeni veriler uydurmadığından (No data have been invented) emin olunması.
- Asılların Saklanması: "Yeniden üretilebilirlik" (Reproducibility) özelliğini doğrulamak amacıyla, eklerde (Supplementary) sunulabilmesi veya talep edildiğinde gösterilebilmesi için temel verilerin ve görseli oluşturmak için kullanılan komutların (Prompts) saklanması.
- Beyan (Disclosure): Bilimsel makalede bu görüntülerin oluşturulmasında yapay zeka kullanıldığının açıkça belirtilmesi.
- Araç Politikası: Kullanılan yapay zeka aracının, ürettiği çıktıların kullanımına izin verdiğinden emin olunması.
Bazı yayın evlerinin (ChatGPT) ve (Gemini) gibi genel amaçlı yapay zeka araçlarının (General Purpose AI) kullanımına izin verdiği, bazılarının ise bilimsel grafikler konusunda uzmanlaşmış araçların kullanılmasını şart koşabileceği görülmektedir.
Farklı alanlardaki araştırmacılar için oldukça faydalı olan bu güncel politikaları yayın evlerinin web sitelerinden incelemenizi tavsiye ederiz.
Allah'ın selamı üzerinize olsun.